بررسی خواص دزیمتری ترمولومینسانس ذرات Zn3(PO4)2:Cu

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده فیزیک، دانشگاه کاشان، کاشان، اصفهان، ایران

2 پژوهشکده فناوری های نانو، دانشگاه کاشان، کاشان، اصفهان، ایران

10.22052/rsm.2025.257634.1148

چکیده

در این پژوهش ذرات روی فسفات با ناخالصی مس به روش هم رسوبی سنتز شدند. ساختار ذرات تولید شده توسط آنالیز XRD بررسی شد که طبق نتایج بدست آمده ساختار بلوری مورد نظر به درستی تشکیل شده است. همچنین ریخت شناسی ذرات ساخته شده توسط آنالیز SEM مورد بررسی قرار گرفت که نشان دهنده صفحات چهارگوش با ضخامت کمتر از 100 نانومتر بود. منحنی ترمولومینسانس دزیمتر فسفات روی با ناخالصی مس تحت پرتودهی گاما با استفاده از چشمه 60Co ثبت و خواص دزیمتری ترمولومینسانس این فسفر مورد بررسی قرار گرفت. با استفاده از روش CGCD منحنی درخشش ترمولومینسانس مربوط به دزیمتر ساخته شده برازش شده و پارامترهای سینتیک آن تعیین شدند. طبق نتایج بدست آمده پاسخ دز این نمونه تا دز 1000 گری دارای رفتار خطی است. وجود رابطه خطی بین دز های 10 تا 1000 گری باعث کاربرد های مختلف این دزیمتر در بخش های پرتو دهی صنعتی، پایش و کنترل فرایند های پرتو دهی صنعتی و همچنین پایش بخش هایی از راکتور ها که دز بالا دارند و یا حوادث هسته ای که عموماً می توانند به نشت پرتو تا دز های بالا منجر شوند، می‌شود. پارامترهای سینتیک مربوطه منحنی درخشش ترمولومینسانس دزیمتر ساخته شده مورد بررسی قرار گرفت و تکرارپذیری استفاده از آن نیز مطالعه شد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Fabrication of Zn3(PO4)2:Cu and investigation of their thermoluminescence dosimetric properties

نویسندگان [English]

  • Zahra Golshahri 1
  • Ehsan Sadeghi 1 2
  • Mostafa Zahedifar 1 2
1 Faculty of Physics, University of Kashan, Kashan, Iran
2 Institute of Nanoscience and Nanotechnology, University of Kashan, Kashan, Iran
چکیده [English]

In this study, zinc phosphate particles with copper impurity were synthesized by the co-precipitation method. The structure of the produced particles was examined by XRD analysis, and the results indicated that the desired crystal structure was correctly formed. Also, the morphology of the produced particles was examined by SEM, which revealed rectangular plates with a thickness of less than 100 nm. The thermoluminescence curve of the zinc phosphate dosimeter with copper impurity was recorded under gamma irradiation using a 60Co source, and the dosimetric properties of this phosphor's thermoluminescence were investigated. Using the CGCD method, the thermoluminescence glow curve of the manufactured dosimeter was fitted, and its kinetic parameters were determined. According to the obtained results, the dose response of this sample up to a dose of 1000 Gy has a linear behaviour. The linear relationship between doses of 10 to 1000 Gy allows for various applications of this dosimeter in industrial irradiation areas, the monitoring and control of industrial irradiation processes, and the monitoring of reactor components that receive high doses or are involved in nuclear accidents, which can lead to radiation leaks and high doses. The relevant kinetic parameters of the thermoluminescence glow curve of the constructed dosimeter were investigated, and its repeatability was also assessed.

مراجع

  1. F. Abbasi, E. Sadeghi, M. Zahedifar. Dating two ancient samples by thermoluminescence method and the effect of the plateau region on the age of the samples. J. Radiat. Safety Measurement 11 (3) (2022) 127–132.
  2. F. Almasifard, E. Sadeghi, M. Zahedifar, S. Harooni. Synthesis of MgSO₄ nanoparticle doped with Cu by hydrothermal method and investigation of its thermoluminescence properties in gamma irradiation. J. Radiat. Safety Measurement 6 (2) (2017) 7–12.
  3. M. Farahmandjou, N. Golabiyan. Solution combustion preparation of nano-Al₂O₃: synthesis and characterization. J. Mater. Sci: Mater. Elect. 26 (2015) 300–305.
  4. N. Salah, Z. H. Khan, S. S. Habib. Nanoparticles of Al₂O₃:Cr as a sensitive thermoluminescent material for high exposures of gamma rays irradiations. Nucl. Instrum. Met. Phys. Res. Sec. B 269 (4) (2011) 401–404.
  5. M. K. Shoushtari, M. Zahedifar, E. Sadeghi. Preparation and thermoluminescent dosimetry features of high sensitivity LiF:Mg,Ce phosphor. Nucl. Instrum. Met. Phys. Res. Sec. A 887 (2018) 128–132.
  6. A. P. Alivisatos. Semiconductor clusters, nanocrystals, and quantum dots. Science 271 (5251) (1996) 933–937.
  7. Y. J. Song, R. M. Garcia, R. M. Dorin, H. R. Wang, Y. Qiu, E. N. Coker, W. A. Steen, J. E. Miller, J. A. Shelnutt. Synthesis of platinum nanowire networks using a soft template. Nano Letters 7 (12) (2007) 3650–3655.
  8. Z. L. Xiu, M. K. Lü, G. J. Zhou, F. Gu, H. P. Zhang, D. Xu, D. Yuan. A facile soft template synthesis and characterization of PbHAsO₄
  9. J. X. Jiang, J. Liu, C. Liu, G. W. Zhang, X. H. Gong, J. N. Liu. Roles of oleic acid during micropore dispersing preparation of nano-calcium carbonate particles. Appl. Surf. Sci. 257 (16) (2011) 7047–7053.
  10. N. Niu, P. P. Yang, W. X. Wang, F. He, S. L. Gai, D. Wang, J. Lin. Solvothermal synthesis of SrMoO₄:Ln (Ln = Eu³⁺, Tb³⁺, Dy³⁺) nanoparticles and its photoluminescence properties at room temperature. Mater. Res. Bull. 46 (3) (2011) 333–339.
  11. A. L. Smith. Luminescence of three forms of zinc orthophosphate:Mn. J. Elect. Soc. 98 (9) (1951) 363–368.
  12. J. Wang, S. B. Wang, Q. Su. Synthesis, photoluminescence and thermostimulated-luminescence properties of novel red long-lasting phosphorescent materials β-Zn₃(PO₄)₂:Mn²⁺,M³⁺ (M = Al, Ga). J. Mater. Chem. 14 (16) (2004) 2569–2574.
  13. C. Maurel, T. Cardinal, M. Bellec, L. Canioni, B. Bousquet, M. Treguer, J. J. Videau, J. Choi, M. Richardson. Luminescence properties of silver zinc phosphate glasses following different irradiations. J. Luminescence 129 (12) (2009) 1514–1518.
  14. J. Wang, Q. Su, S. B. Wang. Photoluminescence properties of manganese activated zinc phosphate phosphors. Mater. Res. Bull. 40 (2005) 590–598.
  15. J. F. Gu, B. Yan. Controlled synthesis and photoluminescence of Zn₃(PO₄)₂:Eu³⁺ nanocrystal via hydrothermal process. J. Optoelectronics Adva. Mater. 10 (2) (2008) 405–409.
  16. W. Y. Shen, J. Lin, M. Yu, X. M. Han. Citrate-gel synthesis and luminescent properties of α-Zn₃(PO₄)₂ doped with Eu³⁺. J. Rare Earths 22 (1) (2004) 87–90.
  17. C. G. Ma, S. Jiang, X. J. Zhou. Energy transfer from Ce³⁺ to Tb³⁺ and Eu³⁺ in zinc phosphate glasses. J. Rare Earths 28 (1) (2010) 40–42.
  18. Y. Y. Liu, Z. S. Zou, X. L. Liang, S. F. Wang, Z. W. Xing, G. R. Chen. Energy transfer and photoluminescence of zinc phosphate glasses co-doped with Tb³⁺ and Mn²⁺. J. Amer. Ceramic Soc. 93 (7) (2010) 1891–1893.
  19. B. Grzmil, B. Kic and K. Lubkowski. Studies on obtaining of zinc phosphate nanomaterials. Rev. Adv. Mater. Sci. 14 (2007) 46-48.
  20. ا. حبیبی. اتصال نانو­ذرات پلاسمونیکی طلا و نقره به کلروفیلین مس سدیم و ساخت نانو­ساختار Zn3(PO4)2 خالص و آلاییده شده با مس و منگنز به عنوان نانو­ساختارهای کارآمد برای کاربرد در درمان فتودینامیک. دانشگاه کاشان، 1403.
  21. G. G. Kitis, J. M. Gomez Ros, J. W. N. Tuyn. Thermoluminescence glow curve deconvolution functions for first, second and general orders of kinetics. J. Phys. D: Appl. Phys. 31 (1998) 2636–2641.
  22. H. G. Balian, N. W. Eddy. Figure of merit (FOM), an improved criterion over the normalized chi-squared test for assessing goodness-of-fit of gamma-ray spectra peaks. Nucl. Instrum. Methods 145 (1977) 389–395.

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار