https://rsm.kashanu.ac.ir/ مجله سنجش و ایمنی پرتو fa daily 1 Fri, 20 Feb 2026 00:00:00 +0330 Fri, 20 Feb 2026 00:00:00 +0330 https://rsm.kashanu.ac.ir/article_115323.html اخیراً در بین پژوهشگران تلاش برای ساخت حفاظ‌های غیر سربی به دلیل وزن پایین و غیر سمی بودن آن اهمیت پیدا کرده است. در این پژوهش تلاش کردیم تا با ساخت حفاظ‌های نانوکامپوزیتی به دلیل سبکی، قیمت مناسب و غیر سمی بودن آن، جایگزینی مناسب برای حفاظ‌های سربی قرار دهیم. در این راستا ابتدا پلیمر پلی‌اتیلن با چگالی( g/cm3923/0) (LDPE) با حلال زایلین به صورت محلول ذوب کرده و پس از تبخیر کامل حلال در دمای محیط، پلی‌اتیلن را به صورت پودر به دست آوردیم. سپس به روش مخلوط سازی با غلظت‌های مختلف درصد وزنی نانوذرات اکسید روی در دو حالت جرم و حجم ثابت ترکیب کردیم. سپس با دستگاه پرس تحت فشار, قرص هایی با ابعاد مختلف ساختیم. قرص های ساخته شده را در معرض دو چشمه‌ی 241Am MeV) 059/0) و 137Cs (MeV 662/0) قرار دادیم. سپس با آشکارساز سوسوزن NaI(Tl)، شدت پرتوهای فرودی را اندازه‎‌گیری کردیم. با استفاده از داده‌های XCOM ضریب تضعیف خطی کل µƖ, HVL وMFP را به روش تحلیلی به دست ‌آوردیم. نتایج همخوانی خوبی بین داده‌های XCOM و تجربی نشان می‌دهد. همچنین نتایج داده‌های محاسبه شده تجربی و تئوری نشان می‌دهد, نانوذرات اکسیدروی با داشتن عدد اتمی و چگالی کمتر از سرب برای انرژی‌های پایین‌تر می‌تواند عملکرد حفاظتی مناسبی را از خود نشان دهد. https://rsm.kashanu.ac.ir/article_115324.html در این تحقیق، چشمه‌ی استاندارد BEBIG با ابزار مونت کارلوی GEANT4شبیه‌سازی و توزیع دز دوبعدی و عامل هندسی برای چشمه‎ی خطی و چشمه‌ی استوانه‌ای محاسبه شد. در چشمه‌ی استاندارد BEBIG تغییر ابعادی بدون تغییر حجم با ثابت بودن اکتیویته، اعمال شد و با طراحی جدید، عامل هندسی برای چشمه‎ی خطی و چشمه‌ی استوانه‌ای محاسبه گردید. برای هر دو چشمه، با داشتن آهنگ دز چشمه و عامل هندسی استوانه‌ای، تابع ناهمسانگردی و تابع دز شعاعی محاسبه شده‌اند. مقدار دز برای هر دو چشمه‌ی BEBIG استاندارد و BEBIG تغییر ابعاد داده شده در نزدیکی آن‌ها خیلی زیاد است و با دور شدن از چشمه این مقدار کاهش یافته است. عامل هندسی در روش مونت کارلو برای چشمه‌ی BEBIG تغییر ابعاد داده شده ضروری به نظر می‌رسد؛ اما برای چشمه‌ی BEBIG استاندارد قابل تقریب است. در فواصل نزدیک چشمه‌ی تغییر ابعاد داده شده ناهمسانگردی خیلی کاهش یافته؛ بنابراین برای تومورهای هدف توزیع دز یکدست‌تر است. https://rsm.kashanu.ac.ir/article_115342.html ساخت یک سلول خورشیدی لایه نازک CIGS با بازدهی بالا مستلزم دانش کافی از نحوه لایه نشانی، ضخامت، درصد عناصر و کیفیت نمونه‎‌های ساخته شده است. در این تحقیق با آنالیز غیرمخرب پس پراکندگی رادرفورد نمایه عمقی عناصر مختلف در یک نمونه ساخته شده آزمایشگاهی به‌دست آمد. برای این منظور از پرتو پروتون با انرژی 1350 keV استفاده شد. نتایج آنالیز و شبیه‎‌سازی طیف به‌دست آمده با دقت قابل قبولی ترتیب لایه‌‎ها، ضخامت لایه‎‌ها و درصد عناصر در هر لایه را اندازه‎‌گیری کرد. این تحقیق تأکید می‎‌کند که می‎‌توان با هزینه کمتری نسبت به سایر آنالیزها درصد عناصر در ترکیبات را تعیین کرد. همچنین به‌خاطر عمق نفوذ پروتون براحتی می‌توان برای اندازه گیری عناصر در ترکیبات چندلایه که هر لایه نیز از عناصر مختلفی تشکیل شده است از این آنالیز استفاده کرد. نتایج به‌دست آمده نشان داد که لایه‎‌های نازکی بین لایه‎‌های اصلی نمونه تشکیل شده که نشان از نفوذ عناصر بین لایه‌‎ها است. مقداری تفاوت از استوکیومتریی در نظر گرفته شده برای نمونه هم مشاهده شده است. https://rsm.kashanu.ac.ir/article_115358.html رادیوایمونوسینتیگرافی سرطان کولورکتال با هدف قرار دادن پروتئینEGFR (گیرنده فاکتور رشد اپیدرمی) یک زمینه رو به رشد در تحقیقات پزشکی هسته ای است. در این مطالعه آنتی بادی مونوکلونال ستوکسیمب با تمایل اتصال بالا به پروتئین هدف، پس از کانژوگاسیون با شلاتور CHX-A"-DTPA در سه نسبت مولار مختلف از شلاتور به آنتی‌بادی (50، 80 و 120)، در نهایت انتخاب نسبت 1:50 با میانگین تعداد شلاتورهای متصل شده به هر مولکول آنتی‌بادی معادل 0.49 ± 4.1 با درصد بالایی از خلوص رادیوشیمیایی (بیشتر از 98%) با (3Ga(GaCl67 نشان‌دار گردید. پایداری برون تنی در بافر فسفات و سرم انسانی تا 48 ساعت پس از تهیه به‌ترتیب بیشتر از 97% و 91% به‌دست آمد. تمایل اتصال بالای ستوکسیمب نشان‌دارشده به پروتئین هدف با تعیین رادیوایمونوراکتیویتی و نیز داخلی سازی آن با استفاده از سلول‌های سرطانی کولورکتال رده 480 SW و سلول‌های تخمدان همستر چینی رده CHO (کنترل منفی) به‌دست آمد که نتایج رادیوایمونوراکتیویتی معادل 83% نشان‌دهنده تمایل اتصال بالای رادیوایمونوکنژوگه مورد نظر به گیرنده هدف در سطح سلول مورد مطالعه است. رادیوایمونوکنژوگه Ga-CHX-A"-DTPA-(anti-EGFR)67 یک ترکیب بالقوه برای تصویر برداری مولکولی SPECT جهت تشخیص و نیز زمینه ساز در سایر مطالعات درمانی در انکولوژی است. https://rsm.kashanu.ac.ir/article_115387.html در این مقاله، به بررسی مقایسه‌ای از سامانه طیف سنج جرمی یون تامسون با دو نوع پیکربندی منحرف کننده متفاوت به‌صورت مدل‌سازی سه بعدی توسط نرم افزار کامسول به‌صورت پرداخته شده است. در این مطالعه، دو نوع منحرف کننده مجزا و مشترک که در آن‌ها مگنت‌های مغناطیسی و الکترودهای الکتریکی به‌ترتیب به‌صورت جدا از هم و یا در کنار هم با مشخصات هندسی کاملاً یکسان به‌کار گرفته شده است. در مدل‌سازی انجام شده در میدان مغناطیسی 248/0 تسلا و میدان الکتریکی 300 کیلو ولت بر متر به بررسی رفتار یون‌های هیدروژن، نیتروژن و کربن با بازده انرژی 20 تا 60 کیلوالکترون ولت خواهیم پرداخت. در ادامه با توجه به ردهای سهمی شکل در فاصله یکسانی از منحرف کننده برای هر دو حالت،به بررسی مزایا و معایب هر دو نوع سیستم پرداخته خواهد شد. در مدل‌سازی انجام شده در میدان مغناطیسی 248/0 تسلا و میدان الکتریکی 300 کیلو ولت بر متر به بررسی رفتار یون‌های هیدروژن، نیتروژن و کربن با بازده انرژی 20 تا 60 کیلوالکترون ولت خواهیم پرداخت. در ادامه با توجه به ردهای سهمی شکل در فاصله یکسانی از منحرف کننده برای هر دو حالت، به بررسی مزایا و معایب هر دو نوع سیستم پرداخته خواهد شد. https://rsm.kashanu.ac.ir/article_115388.html دزیمتری تابش فرابنفش (UV) برای ارزیابی خطرات زیست شناختی ناشی از تابش محیطی، تابش‌گیری شغلی، درمان پزشکی و کاربردهای صنعتی بسیار حیاتی است. این مقاله، روش‌های مختلف دزیمتری شامل ابزارهای اسپکترورادیومتریک، دزیمترهای زیست شناختی، ثبت کننده های داده الکترونیکی، دزیمترهای شیمیایی، تکنیک‌های ترمولومینسانس و مواد فتوکرومیک نوظهور را بررسی می‌کند. هر روش مزایا و محدودیت‌های متمایزی برای کاربردهای مختلف از پایش تابش‌گیری شخصی گرفته تا ارزیابی محیطی و کنترل دز درمانی ارائه می‌دهد. هر دزیمتر به صورت خلاصه بررسی شده و تا حد ممکن مزایا و معایب استفاده و همچنین برتری و محدودیت‌های آن ارائه شده است. همچنین کاربردهای مهم دزیمتری UV در این مقاله آورده شده است. دزیمتری UV به‌دلیل اثرات زیست شناختی و شیمیایی وابسته به طول موج پیچیدگی‌هایی دارد، که نیازمند روش‌های اندازه‌گیری تخصصی با در نظر گرفتن حساسیت طیفی، عوامل زمانی و شرایط محیطی است. درک این روش‌ها برای کمی‌سازی دقیق تابش‌گیری با UV و توسعه روش‌های حفاظتی مناسب در حوزه‌های کاربردی متنوع ضروری است. https://rsm.kashanu.ac.ir/article_115282.html در این مطالعه، یک مدل محاسباتی دو بعدی در COMSOL برای شبیه‌سازی گرمادرمانی مغناطیسی با استفاده از نانوذرات Fe₃O₄ جهت درمان سرطان ریه توسعه یافته است. مدل شامل بافت‌های ریه، تومور، قلب و یک لایه محافظ از جنس نقره‌ بود که برای کاهش نفوذ میدان مغناطیسی و محافظت از قلب طراحی شده است. نانوذرات مغناطیسی در معرض یک میدان مغناطیسی متناوب ۳۰۰ کیلوهرتز و شدت جریان ۱۵۰ آمپر قرار گرفتند که منجر به تولید حرارت موضعی در ناحیه تومور شد. نتایج شبیه‌سازی نشان داد که دمای هسته تومور به محدوده درمانی ۴۳ تا ۴۶ درجه سانتی‌گراد می‌رسد که برای نابودی سلول‌های سرطانی کافی است، در حالی که دمای قلب با کمک لایه محافظ نقره‌ زیر ۳۹ درجه باقی می‌ماند و از آسیب حرارتی جلوگیری می‌کند. تأثیر جریان هوا و تنفس بر توزیع حرارت و گرادیان دما در حاشیه‌های تومور نیز در نظر گرفته شده است. تحلیل حساسیت نشان داد که افزایش غلظت نانوذرات و شدت میدان مغناطیسی به طور خطی دمای تومور را افزایش می‌دهد، در حالی که تخلخل بافت ریه نقش مهمی در تبادل حرارتی دارد. این مدل یک چارچوب فیزیولوژیکی واقع‌گرایانه و محاسباتی معتبر ارائه می‌دهد که ایمنی و اثربخشی گرمادرمانی مغناطیسی را افزایش می‌دهد و از کاربرد بالقوه آن در کاربردهای بالینی پشتیبانی می‌کند.