مطالعه‌ی تئوری و تجربی اکتیویته اکتینیوم-۲۲۵ بر اساس دختران ساطع کننده گاما در زنجیره واپاشی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده فیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران.

2 پژوهشکده کاربرد پرتوها، پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای، سازمان انرژی اتمی ایران، تهران، ایران

3 پژوهشکده چرخه سوخت هسته‌ای، پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای، سازمان انرژی اتمی ایران، تهران، ایران

10.22052/rsm.2026.258484.1164

چکیده

با گسترش درمان‌های هدفمند نظیر رادیونوکلئیدتراپی، رادیونوکلئیدهای آلفازا از جمله اکتینیوم-۲۲۵ به‌دلیل LET بالا و برد کوتاه، نقش مهمی در درمان تومورهای مقاوم به درمان یافته‌اند. در این مطالعه، رفتار زمانی اکتیویته زنجیره واپاشی اکتینیوم-۲۲۵ با مدل‌سازی عددی معادلات دیفرانسیلی زنجیره واپاشی در نرم‌افزار MATLAB و اندازه‌گیری تجربی با طیف‌سنجی گاما توسط آشکارساز HPGe بررسی شد. نتایج کمی نشان داد اختلاف نسبی بین اکتیویته محاسبات تئوری و مقادیر تجربی استخراج‌شده از دختران گامازا (فرانسیوم ۲۲۱ و بیسموت ۲۱۳) کمتر از 2% بوده و اعمال میانگین وزنی مبتنی بر عدم‌قطعیت‌ها منجر به بهبود معنی‌دار انطباق داده‌ها می‌گردد. همچنین، تحلیل زمانی نشان داد تعادل گذرای هسته‌های فرانسیوم-۲۲۱ و بیسموت-۲۱۳ به‌ترتیب طی کمتر از 1 ساعت و 20 ساعت برقرار می‌شود. بررسی بلندمدت نمونه در بازه شش‌ماهه، عدم وجود ناخالصی رادیونوکلئیدی قابل اندازه‌گیری را تأیید کرد. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد مدل‌سازی عددی زنجیره واپاشی می‌تواند ابزاری قابل اعتماد برای برآورد کمی اکتیویته اکتینیوم-۲۲۵ و بهبود محاسبات دزیمتری در آلفا‌درمانی هدفمند باشد.

عنوان مقاله [English]

Theoretical and Experimental Studies of Actinium-225 Based on Gamma-Emitting Daughters in the Decay Chain

نویسندگان [English]

  • Fateme Saberi 1
  • Moslem Sohani 1
  • Samaneh Zolghadri 2
  • Simin Dokht Shirvani 3
  • Sara Vosoughi 2
1 Faculty of Physics and nuclear engineering, Shahrood University of Technology, Shahrood, Iran.
2 Radiation Application Research School, Nuclear Science and Technology Research Institute, AEOI, Tehran, Iran
3 Nuclear Fuel Cycle Research School, Nuclear Science and Technology Research Institute, AEOI, Tehran, Iran
چکیده [English]

With the advancement of targeted therapies such as radionuclide therapy, alpha emitting radionuclides, including actinium 225, have gained considerable importance in the treatment of therapy resistant tumors due to their high linear energy transfer (LET) and short particle range. In this study, the time dependent activity behavior of the actinium 225 decay chain was investigated through numerical modeling of the decay chain differential equations using MATLAB, along with experimental measurements performed by gamma ray spectrometry employing an HPGe detector. Quantitative results demonstrated that the relative difference between theoretically calculated activities and experimentally derived values obtained from gamma emitting daughter nuclides (francium 221 and bismuth 213) remained below 2%, and that applying uncertainty weighted averaging led to a significant improvement in the agreement between theoretical and experimental data. Furthermore, temporal analysis indicated that equilibrium for francium 221 and bismuth 213 was established within less than 1 hour and 20 hours, respectively. Long term monitoring of the sample over a six month period confirmed the absence of any measurable radionuclide impurities. These findings demonstrate that numerical modeling of the decay chain provides a reliable tool for the quantitative estimation of actinium 225 activity and for improving dosimetric calculations in targeted alpha therapy.