انجمن حفاظت در برابر اشعه ایرانمجله سنجش و ایمنی پرتو232259712120220821Evaluation of the penetration depth and dose distribution of single energy electrons in the neck phantom using MCNPX codeبررسی عمق نفوذ و توزیع دز الکترونهای تکانرژی در فانتوم گردن با استفاده از کد MCNPX1611212110.22052/2.1.1FAابوالفضلحیدرزادهدانشگاه پیام نور مشهدJournal Article20220821Penetration and estimation of absorbed dose of electron in soft tissue is investigated in this paper. Neck phantom was simulated by MCNPX code version 2.6. The Phantom was included skin, adipose, neck tissue, neck bone and thyroid glands. Radiation source kept near to the skin surface and located in the back of the neck. Electrons were collided perpendicular to the skin surface. The curves show that by increasing the electron energy, the electron penetrate more in tissue and peak of electron stopping power curves appear in higher depth.در این مقاله، هدف بررسی میزان نفوذ الکترون در بافت گردن و برآورد دز در این بافت است. برای این کار، از فانتوم گردن شبیهسازیشده توسط کد MCNPX نسخۀ 6/2 استفاد شده است. فانتوم مورد نظر شامل لایۀ پوست، چربی زیر پوست، بافت گردن، استخوان گردن و غدۀ تیروئید است. چشمۀ پرتوی بیرون فانتوم، نزدیک سطح پوست و در ناحیۀ پشت گردن قرار گرفته است و الکترونهای تکانرژی بهصورت عمود بر سطح پوست تابیده میشوند. منحنیهای بهدستآمده نشان میدهند که با افزایش انرژی الکترون فرودی، میزان نفوذ الکترون در بافت بیشتر شده و قلۀ (پیک) منحنی توان توقف الکترون در عمق بیشتری ظاهر میشود. بهعبارت دیگر، با افزایش انرژی الکترون فرودی بُرد آن بیشتر میشود. هرچه انرژی الکترون فرودی بیشتر شود، علاوه بر توزیع انرژی قابل ملاحظه در ناحیۀ قلۀ منحنی توان توقف، نواحی وسیعتری قبل و بعد از قله، دچار پرتوگیری چشمگیری میشوند.https://rsm.kashanu.ac.ir/article_112121_3b68ca0ef3a477976a3ec0c9bc5d1e57.pdfانجمن حفاظت در برابر اشعه ایرانمجله سنجش و ایمنی پرتو232259712120220821Calculation of absorbed dose and investigation of safety for peoples in neutron laboratory in Amir Kabir University with MCNP codeبررسی ایمنی و دز دریافتی کارکنان آزمایشگاه نوترون دانشگاه صنعتی امیرکبیر با استفاده از کد MCNP71211212210.22052/2.1.7FAصفرعلیصفریدانشگاه صنعتی امیرکبیرمجتبیشمسائی ظفرقندیدانشگاه صنعتی امیرکبیررضااسدنژاددانشگاه صنعتی امیرکبیرJournal Article20220821Nuclear radiation protection and safety is one of the most important principles needed to consider in nuclear labs. At this article, Dr. Shahriari Nuclear Laboratory, was selected as a case study for investigation of total absorbed dose at the different points of the lab to determine the safe or hazardous points in it, according to nuclear radiations safety rules. Therefore, the environment of the laboratory was simulated at three levels by MCNP code. At the first level we studied the influence of both gamma and neutron absorbed dose. At levels two and three, effect of all radiations were investigated and calculated. At the end according to the results abstained from three simulation levels, the safe and hazardous points of the laboratory were determined. Finally, based on the method used in this study to determine the safety of the laboratory, recommendations are presented to protect the personnel of similar laboratories.یکی از اصولیترین و اساسیترین ویژگی آزمایشگاههای هستهای که باید مورد توجه قرار بگیرد، ایمنی پرتوها و ملاحظات مربوط به فیزیک بهداشت است. در این مقاله، با بررسی موردی یک آزمایشگاه تحقیقاتی فعال در حوزۀ مطالعات هستهای واقع در دانشگاه صنعتی امیرکبیر، بر آن شدیم تا با تعیین میزان نرخ دز جذبی در نواحی مختلف آزمایشگاه، نواحی پرخطر یا امن آن را شناسایی کنیم و طبق معیارهای استاندارد فیزیک بهداشت و حفاظت در برابر پرتوها مورد بررسی قرار دهیم. بدین منظور، محیط آزمایشگاه نمونه در سه مرحله، با استفاده از کد MCNP4C شبیهسازی شد؛ بهطوریکه در مرحلۀ اول، به سهم هریک از پرتوها از نوع گاما و نوترون در دز جذبی پرداخته شد و سپس، طی مرحلۀ دوم و سوم، دز جذبی کل ناشی از تمامی پرتوها در نواحی مختلف آزمایشگاه محاسبه و بررس گردید. با نتایج حاصل از این سه مرحله، امنترین و ناامنترین نواحی آزمایشگاه تعیین شدند. در پایان، روش استفادهشده در این مقاله، برای تعیین نواحی امن آزمایشگاه، بهمنظور ارتقا و حفظ سلامت پرسنل آزمایشگاههای هستهای مشابه نیز پیشنهاد شد.https://rsm.kashanu.ac.ir/article_112122_5babc046fba8ef07bfbe52b6653a79b0.pdfانجمن حفاظت در برابر اشعه ایرانمجله سنجش و ایمنی پرتو232259712120220821The production mechanism and characteristics of parametric X-ray radiation from relativistic electrons in a crystalمکانیسم تولید و ویژگیهای تابش پرتوی ایکس پارامتری حاصل از الکترونهای نسبیتی در یک بلور132011212310.22052/2.1.13FAعباساحمدیدانشگاه آزاد اسلامی واحد ملایرشکوفهخالقیدانشگاه آزاد اسلامی واحد ملایرJournal Article20220821In this paper, the parametric X-ray radiation (PXR) spectral-angular distribution in the framework of the dynamical and kinematical diffraction theory was investigated in details. It is shown that dynamical diffraction effects can be increase with intensity of radiation, increase threshold energy saturation and the change in polarization of the radiation. Therefore, some unique properties of PXR such as narrow band width, tune ability and emission at large angles with respect to the electron velocity vector make PXR a useful source of X-ray radiation for applications in nanostructure analysis and in all modern technologies and scienceدر این مقاله، توزیع طیفی- زاویهای تابش پرتوی ایکس پارامتری، در چارچوب نظریههای دینامیکی و سینماتیکی پراش مورد مطالعه قرار گرفته است. نتایج نشان میدهند که اثرات دینامیکی پراش میتواند باعث افزایش شدت، افزایش آستانۀ انرژی اشباع و تغییر در قطبش تابش شوند. بنابراین، تابش پرتوی ایکس پارامتری با داشتن درخشندگی زیاد، همگرایی بالا، پهنای کم و زاویۀ زیاد نسبت به جهت حرکت الکترون، میتواند بهعنوان منبع نوین تابش پرتوی ایکس برای آنالیز نانوساختارها و مطالعات کاربردی در زمینههای مختلف علوم و پزشکی مورد استفاده قرار گیرد.https://rsm.kashanu.ac.ir/article_112123_1d5977ce3475b153db5801859099c0f3.pdfانجمن حفاظت در برابر اشعه ایرانمجله سنجش و ایمنی پرتو232259712120220821Assessment of ultraviolet radiation emitted by compact fluorescent lampsارزیابی پرتوهای فرابنفش لامپهای کممصرف از نوع فلورسنت فشرده212611212410.22052/2.1.21FAدلنوازفرودینسازمان انرژی اتمی ایرانمجیدزمانیسازمان انرژی اتمی ایرانفریدناصح نیاسازمان انرژی اتمی ایرانJournal Article20220821Iranians are replacing traditional incandescent lamps with Compact Fluorescent Lamps (CFLs), because they use about a quarter of the power of incandescent lamps and their lifecycle is up to ten times longer. Government encourages public to use CFLs too, for saving energy and reducing carbon dioxide emissions. Small amounts of mercury are used in CFLs, released to the environment if they are broken, but their lower energy consumption and then lower energy production can compensate it. Researchers have shown that CFLs can emit ultraviolet radiation (UVR) at levels that under certain conditions of use can result in exposures higher than ICNIRP limits. This research has been done to make sure that public exposures to UVR, by using CFLs remain within exposure limits defined by Iranian Regulatory Authority in National Standard "Non Ionizing Radiation-Exposure Limits", compatible with ICNIRP limits. Effective irradiance (Eeff) of 50 different models and brands of single and double envelope CFLs with different nominal powers were measured. All measurements were made in a dark room at 30 cm distance from bulbs. For some lower power lamps used in shorter distances, Eeff were defined in 5, 10 and 20 cm distances too. The results show that for all lamps, Eeff is very low in 30 cm distance such that someone may be over exposed if exposure time is at least 16 hours a day (h/d). But at lower distances, 5 or 10 cm, by single envelop CFLs this time may be reduced to 1 h/d. It is concluded that very photosensitive people, or if people use CFLs as desktop or bedside lamps, they are better to use double envelop ones. For distances more than 30 cm and exposure durations less than 16 h/d, exposure levels are lower than standard limits for all ordinary CFLs.فنّاوری بهکاررفته در لامپهای کممصرف از نوع فلورسنت فشرده (CFL) سبب شده است که انرژی مصرفی آنها تقریباً یکچهارم انرژی مصرفی لامپهای رشتهای برای تولید نور معادل باشد. این در حالی است که عمر مفید CFLها حتی تا ده برابر عمر مفید لامپهای رشتهای است؛ لذا بسیاری از لامپهای رشتهای در منازل و مراکز کاری با CFLها جایگزین میشوند. بدیهی است که نهادهای مسئول نیز مردم را به این کار تشویق میکنند تا علاوه بر صرفهجویی در مصرف انرژی، از تولید گاز دیاکسید کربن هم کاسته شود. در کاربرد CFLها، دو نگرانی مطرح شده است: ورود جیوه به محیط زیست در اثر شکستن این لامپها و تابش پرتوهای فرابنفش (UV) هنگام روشن بودن. این تحقیق با هدف بررسی میزان پرتوهای فرابنفش CFLهای مورد استفاده برای روشنایی و مقایسۀ نتایج با حدود استاندارد پرتوگیری انجام شده است. با استفاده از یک دستگاه اسپکترورادیومتر، در شرایط اتاق تاریک شدت مؤثر (Eeff) پرتوهای فرابنفش تابششده توسط 50 نمونه CFL با مدلها، اشکال و توانهای مختلف در فواصل متفاوت از لامپها اندازهگیری شده است. نتایج نشان میدهد که برای فواصل بیشتر از 30 سانتیمتر نسبت به تمامی نمونههای بررسیشده، شدت مؤثر UV کمتر از حدود استاندارد است، اما در فواصل کمتر ممکن است برای برخی از نمونهها پرتو دریافتی در مدتهای کوتاه و حتی تا یک ساعت بیشتر از حد استاندارد گردد. نتیجهگیری نهایی به این ترتیب است که در صورت استفاده از لامپ روشنایی بهمدت طولانی در هر شبانهروز، بهتر است که از CFLهای تکجداره استفاده نشود. همچنین استفاده از CFLها در چراغهای مطالعه یا رومیزی که در فواصل کمتر از 30 سانتیمتری ممکن است بهکار روند، پیشنهاد نمیشود. در سایر موارد پرتوگیری UV از CFLها کمتر از حد استاندارد پرتوگیری است.https://rsm.kashanu.ac.ir/article_112124_63d1c57b4c8f9ab47276aed1a3468e87.pdfانجمن حفاظت در برابر اشعه ایرانمجله سنجش و ایمنی پرتو232259712120220821Comparison of the response and behavior of TL neutron - gamma dosimeters used in individual dosimetry system for 241Am-Be and 252Cf sourcesبررسی مقایسهای پاسخدهی و رفتار دزسنجهای گرماتاب فردی نوترون-گاما در میدانهای 241Am-Be و 252Cf273211212510.22052/2.1.27FAسمانهبرادرانسازمان انرژی اتمی و پژوهشگاه علوم و فنون هسته ایفریدونمیانجیسازمان انرژی اتمی ایرانبردیاحاجی زادهسازمان انرژی اتمی ایرانJournal Article20220821Neutron individual dosimetry is challenging subject in dosimetry field. Thermoluminescent dosimeter (TLD) is one of the types of personal dosimeters that is extremely used to determine the doses of neutron sources. Typically, this type of dosimeter is used in different centers with a variety of applications after calibration with a standard neutron radiation sources. Usually, materials of TL crystal that used in personal dosimetry purposes have the effective atomic number of soft tissue such as (LiF). But, importantly, the heavy dependence of the neutron spectrum to geometry of the source location makes the estimation of doses particularly the dose equivalent very difficult. This research is studied on TLD600-700 HARSHAW that used in individual neutron - gamma dosimetry services in Iran. This dosimeters are irradiated with standard sources 241Am-Be and 252Cf at low doses to high doses and their behavior are studied and analyzed. Also the important information about relative response of these dosimeters that irradiated by 241Am-Be and 252Cf sources is presented.دز سنجی فردی نوترون موضوعی چالش برانگیز در زمینه دزسنجی است. دزسنج گرماتاب یاTLD یکی از انواع دزسنجهای فردی میباشد که در تعیین میزان پرتوگیری از چشمههای نوترون کاربرد بسیار زیادی دارد. بطور معمول، این دزسنجهاپس از کالیبره شدن با یک گونه منبع پرتوزای نوترونی استاندارد، در مراکز مختلف با کاربردهای گوناگون که در آنها امکان پرتوگیری نوترونی وجود دارد بکار گرفته میشوند. برای کاربرد TLD در اهداف دزسنجی فردی معمولا از موادی نظیر (LiF) که عدد اتمیمؤثر آن (2/8) نزدیک بافت نرم است استفاده میشود. اما، نکته مهم وابستگی شدید بیناب نوترون به منبع آن و شرایط هندسی مکان پرتوگیری است که برآورد درست دز دریافتی و به ویژه دز معادل را بسیار دشوار میسازد. در این پژوهش رفتار دزسنجهای گرماتاب TLD600-700 ساخت شرکت هارشا که در ارائه خدمات دزسنجی فردی نوترون- گاما کشور به کار میروند مورد بررسی قرار گرفته اند. این دزسنجهادر میدانهای استاندارد چشمههای-Be 241 Am و 252 Cf در دزهای پایین تا نسبتا بالا پرتودهی شده ( mSv50 تا Sv1) و پاسخ آنها مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است. همچنین اطلاعات مهمیدر زمینه نسبت پاسخ این دزسنجهادر پرتودهی با چشمههای 241 Am-Be و 252 Cf ارائه گردیده است که از اهمیت کاربردی زیادی در کارآمد سازی و بالاتر بردن دقت در دزسنجی فردی نوترون برخوردار میباشد.https://rsm.kashanu.ac.ir/article_112125_5e0402b02547efc4db880ae2b61fd499.pdfانجمن حفاظت در برابر اشعه ایرانمجله سنجش و ایمنی پرتو232259712120220821Re-estimation of absorbed gamma dose using PTTL in α-Al2O3:C dosimeterتعیین میزان دز جذبشدۀ پرتو گاما به روش PTTL با استفاده از آشکارساز α-Al2O3:C333611212610.22052/2.1.33FAاحسانصادقیدلنشگاه کاشانمصطفیزاهدیفردانشگاه کاشانسمانهنجاریدانشگاه کاشانمحسنمحرابیدانشگاه کاشانJournal Article20220821Phototransferred thermoluminescence (PTTL) was used to reeestimate the absorbed gamma dose in α-Al2O3:C dosimeter. The PTTL response of this phosphor for different UVB irradiation times was investigated. The results show a linear PTTL response for gamma absorbed doses from 0.1 to 14 mGy. Because of high PTTL sensitivity in this phosphor, the low limit of re-estimated gamma dose using PTTL method is very low compared to other phosphors.در این پژوهش، امکان استفاده از آشکارساز α-Al2O3:C برای تعیین دز جذبشدۀ پرتو گاما به روش PTTL با استفاده از تابش UVB بررسی شده است. پاسخ PTTL این دزیمتر نسبت به زمان پرتودهی با UVB نیز مورد بررسی قرار گرفته است. با انتخاب زمان پرتودهی UVB بهمدت 8 دقیقه، نمودار پاسخ PTTL آشکارساز α-Al2O3:C رسم شده است. با توجه به نتایج بهدستآمده، این پاسخ از حدود 1/0 تا mGy 14 بهخوبی خطی است. این نتایج امکان استفاده از این دزیمتر را برای تخمین دز جذبشدۀ گاما با استفاده از پاسخ PTTL، حتی برای مقدار دز بسیار پایین (mGy 1/0) نشان میدهد.https://rsm.kashanu.ac.ir/article_112126_f78b0d1947244f8ff0486117771e5d92.pdfانجمن حفاظت در برابر اشعه ایرانمجله سنجش و ایمنی پرتو232259712120220821Dose assessment of staff in criticality accidents through hair dosimetryتعیین پرتوگیری کارکنان در حوادث بحرانیشدن به روش دزیمتری مو374311212710.22052/2.1.37FAفریدونمیانجیسازمان انرژی اتمی ایرانشیداجعفریدانشگاه بوعلی سینا، همدانسعیدهزریونیدانشگاه بوعلی سینا، همدانبردیاحاجی زادهسازمان انرژی اتمی ایرانJournal Article20220821This paper proposes a method for dose estimation in criticality accidents through hair dosimetry. This method is one of the essential requirements of a comprehensive dosimetry system for responding the criticality accidents. The hair samples were irradiated to different dose levels on a RANDO phantom in a standard Cf-252 field. Post-preparation of the samples were done by solving them in appropriate solvent and the activity of the solutions were measured using a liquid scintillation counter. The results prove the reliability of the method for body dose assessment and define the direction of the irradiation with a sound sensitivity. Furthermore, the dose-response of an Iranian hair type is obtained, the adequate preparation process of the irradiated samples is defined, and the parameters for the proposed method are optimized.در این مقاله، روش دزیمتری مو برای نخستین بار در کشور، برای تخمین دز دریافتی افراد، مورد پژوهش قرار گرفته است. این روش یکی از نیازمندیهای مهم برای سیستمهای دزیمتری جامع در برخورد با حوادث بحرانیشدن است. نمونههای مو بر روی چند ناحیه از یک فانتوم راندو تحت تابش با چشمه کالیفرنیم 252 در دزهای گوناگون قرار گرفتند. از خاکسترسازی و سپس محلولکردن برای آمادهسازی نمونهها و از شمارندۀ سوسوزن مایع برای سنجش پرتوزایی آنها بهره گرفته شد. نتایج تجربی بهدستآمده، کاربرد موفق این روش و حساسیت مناسب آن در اندازهگیری پرتوگیری بدن و تعیین جهت پرتوگیری در حوادث بحرانیشدن را تأیید میکند. علاوه بر تهیۀ منحنی دزـ پاسخ برای نمونهای از فرد ایرانی که در ارزیابی پرتوگیری افراد کشور در چنین حوادثی ضروری است، روش مناسب آمادهسازی نمونههای پرتو دیده نیز تعیین شده و پارامترهای روش پیشنهادی بهینهسازی شدند.https://rsm.kashanu.ac.ir/article_112127_d30bb05f3506fb6b74c2b8687f9a79c8.pdf