انجمن حفاظت در برابر اشعه ایران مجله سنجش و ایمنی پرتو 23225971 14 2 2025 08 23 Gamma-ray Shielding Study of Silicate Glasses Containing Different Concentrations of Bismuth Oxide مطالعه خواص حفاظی شیشه‌های سیلیسیومی حاوی اکسید بیسموت در غلظت‌های مختلف 61 66 114993 10.22052/rsm.2025.256640.1119 FA رضا باقری پژوهشکده کاربرد پرتوها، پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای، سازمان انرژی اتمی ایران، تهران، ایران Journal Article 2025 04 06 With the widespread use of radiation sources and radioactive materials in medicine, industry, and agriculture, the study of the attenuation and absorption of X-rays and gamma rays and shielding against them has become an essential branch in the field of radiation protection. Concrete is the most common material used for shielding. However, one of its biggest disadvantages is that it does not allow visible light to pass through it. In addition, lead, a widely used shielding material, is being replaced by other heavy metal oxides due to environmental concerns and toxicity to humans. In this research, linear and mass attenuation coefficients, effective atomic numbers, and effective electron density of silicate glasses containing different concentrations of bismuth oxide (Bi<sub>2</sub>O<sub>3</sub>) are calculated at energies of 662, 1173, and 1332 keV using the MCNPX code and XCOM program. The obtained results are compared with available experimental data. Bismuth-silicate glasses showed very good shielding properties against gamma rays. با کاربرد گسترده چشمه‌های تابش و مواد رادیواکتیو در پزشکی، صنعت و کشاورزی، مطالعه تضعیف و جذب پرتوهای ایکس و گاما و حفاظ‌گذاری در برابر آن‌ها به یک شاخه ضروری و مهم در زمینه حفاظت در برابر پرتوها تبدیل شده است. بتن‌ها به عنوان معمول‌ترین مواد برای حفاظ‌گذاری به‌کار می‌روند. با این حال یکی از بزرگترین معایب آن‌ها عدم عبور نور مرئی از آن‌هاست. همچنین سرب به عنوان یک حفاظ پرکاربرد به خاطر مشکلات زیست‌محیطی و سمیت برای انسان در حال جایگزینی با سایر اکسیدهای فلزی سنگین می‌باشد. در این کار تحقیقاتی ضرایب تضعیف خطی و جرمی، اعداد اتمی موثر و چگالی الکترونی موثر شیشه‌های سیلیسیومی حاوی اکسید بیسموت (3O2Bi) در غلظت‌های مختلف در انرژی‌های 662، 1173 و 1332 کیلو الکترون‌ ولت با استفاده از کد محاسباتی MCNPX و برنامه XCOM محاسبه شده و داده‌های بدست آمده با نتایج تجربی موجود مقایسه می‌شوند. شیشه‌های بیسموت-سیلیکاتی، خواص حفاظی خیلی خوبی از خود در برابر پرتوهای گاما نشان دادند. ضرایب تضعیف خطی و جرمی شیشه بیسموت-سیلیکاتی MCNPX XCOM https://rsm.kashanu.ac.ir/article_114993_79a8ed97804e7110e23f2437679be5eb.pdf