انجمن حفاظت در برابر اشعه ایران مجله سنجش و ایمنی پرتو 23225971 14 1 2025 05 22 Design of 166Dy/166Ho processed generator for the 166Ho Production of in Carrier-Free Form (CF) طراحی ژنراتور فرآیندی 166Dy/166Ho به منظور تولید 166Ho به صورت حامل آزاد (CF) 19 29 114990 10.22052/rsm.2025.255625.1081 FA نفیسه سالک پژوهشکده چرخه سوخت هسته‌ای، پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای، تهران، ایران سارا وثوقی پژوهشکده کاربرد پرتوها، پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای، تهران، ایران Journal Article 2024 10 19 The radionuclide 166Ho has garnered attention in nuclear medicine due to its desirable characteristics, including a short half-life (26.8 hours), beta particle emission with an average energy of 665.7 keV, and suitable gamma emission energy (80.6% at 80 keV) for imaging, along with high production feasibility using a medium flux reactor. 166Ho can be obtained through two reactions: a direct reaction 165Ho(n,γ)166Ho and an indirect reaction 164Dy(2n,γ)166Dy(β−)164Dy(2n,γ)166Dy(β−). This radionuclide can also be utilized in two forms: in vivo and processed radionuclide generators. This research aims to produce 166Ho by neutron bombardment of dysprosium in the Tehran Research Reactor with medium flux, followed by radiochemical separation and ultimately quality control of the produced product to establish a 166Dy/166Ho process generator. In this study, in order to produce the radionuclide 166Ho, 166Dy was initially produced through the irradiation of enriched dysprosium-164 (98.2%) with thermal neutrons in the Tehran Research Reactor. Subsequently, for separation, it was loaded into a column filled with Ln resin containing the extractant 2-ethylhexyl 2-ethylhexyl phosphonic acid (HEH[EHP]) using an extraction chromatography method. The radionuclide 166Ho was eluted from the column in a three-step process. The optimal elution time for the 166Dy/166Ho generator was 2.5 days. The average separation yield achieved using this method was 83%. The radionuclide purity of the produced 166Ho sample was determined using analysis by a germanium semiconductor detector. The results indicated that the final product 166Ho has a radionuclide purity of over 99%, with an activity 40.95 mCi and a specific activity of 100 Ci/mg, and the dysprosium leakage in the final sample was negligible (less than 0.2 µCi per millicurie of 166Ho). رادیونوکلید 166Ho،‌به‌سبب ویژگی‌های مطلوب همچون نیمه‌عمر کوتاه (8/26 ساعت)، گسیل ذرات بتا با انرژی میانگین keV 7/665، گسیل ذرات گاما با انرژی مناسب (keV80) جهت تصویربرداری و امکان تولید بالا با استفاده از یک راکتور با شار متوسط، در پزشکی هسته‌ای مورد توجه قرار گرفته‌است. 166Ho را می‌توان از طریق دو واکنش مستقیم (165Ho(n,γ)166Ho) و غیرمستقیم (166Ho 164Dy(2n,γ)166Dy(β-)) بدست آورد. همچنین این رادیونوکلید را می‌توان به دو صورت ژنراتور رادیونوکلیدی درون‌تنی و همچنین فرآیندی مورد استفاده قرار داد. هدف از این تحقیق، ساخت ژنراتور فرآیندی 166Dy/166Ho از طریق جداسازی رادیوشیمیایی به‌منظور تولید 166Ho از ‌روش بمباران نوترونی دیسپرسیوم در راکتور تحقیقاتی تهران، و در نهایت کنترل‌کیفی محصول تولیدی است. در این مطالعه، به‌منظور تولید رادیونوکلید 166Ho، ابتدا 166Dy از طریق پرتودهی دیسپرسیوم-164 غنی‌شده با نوترون حرارتی و طی‌برهم‌کنش 164Dy(n,γ)165Dy(n,γ)166Dy تولید گردید و پس از آن به‌منظور جداسازی با استفاده از روش کروماتوگرافی استخراجی، در ستون پرشده با Ln رزین حاوی استخراج گر 2-اتیل هگزیل 2-اتیل هگزیل فسفونیک اسید(HEH[EHP]) ، بارگذاری گردید. رادیونوکلید 166Ho در یک فرآیند سه مرحله‌ای از ستون دوشیده می‌گردد. زمان بهینه دوشیدن ژنراتور 166Dy/166Ho برابر با 5/2 روز می‌باشد. بهره جداسازی میانگین 83% حاصل شده است. خلوص رادیونوکلیدی نمونه 166Ho تولید شده، با استفاده از آنالیز نمونه به‎‌وسیله آشکارساز نیمه‌رسانای ژرمانیومی تعیین گردید. نتایج به‌دست آمده نشان داد محصول نهایی 166Ho، با خلوص رادیونوکلیدی بالای 99% و میزان اکتیویته mCi 95/40 و اکتیویته ویژه Ci/mg 100 قابل دستیابی است و نشت دیسپرسیوم در نمونه نهایی ناچیز (کمتر از µCi 2/0 به ازای هر میلی کوری 166Ho)، است. https://rsm.kashanu.ac.ir/article_114990_f0d2366ee95d8727a17dfecb8041045b.pdf