انجمن حفاظت در برابر اشعه ایران مجله سنجش و ایمنی پرتو 23225971 4 1 2022 08 21 The production mechanism and characteristics of Cherenkov radiation in the soft X-ray region مکانیسم تولید و ویژگی‌های تابش چرنکوف در ناحیه اشعه ایکس نرم 47 57 112183 10.22052/4.1.47 FA عباس احمدی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ملایر Journal Article 2022 08 21 In this paper, the production mechanisms and the spectral-angular distribution of X-ray Cherenkov radiation (XCR) was investigated in detail and some unique properties of XCR and its applications were discussed. It is shown that, in the vicinity of the atomic absorption edges, the real and the imaginary parts of the refractive index are varied drastically and for some materials the refractive index exceed unity and Cherenkov radiation can be generated in soft X-ray regions with a narrow band width. By selecting suitable Cherenkov emitters and using laboratory-sized electron accelerators, in the optimal conditions, the brightness of the soft X-ray source was calculated and compared to other soft X-ray sources. On the basis of these investigations, some unique properties of XCR such as, narrow band width and high brightness make XCR as a novel soft X-ray source for applications in soft X-ray microscopy, photoelectron spectroscopy and other research areas.   در این مقاله، مکانیسم تولید تابش چرنکوف در ناحیه اشعه ایکس و توزیع طیفی- زاویه­ای آن به دقت مورد مطالعه قرار گرفته و برخی از ویژگی‌های منحصر به فرد این تابش و کاربردهایش بررسی شده است. نتایج نشان می­دهند که در نزدیکی لبه­های جذب اتمی، قسمت‌های موهومی و حقیقی ضریب‌شکست دچار تغییرات شدیدی می­شوند و برای محدوده بسیار باریکی از طیف اشعه ایکس، ضریب‌شکست بعضی مواد بزرگتر از یک شده و کانال‌هایی برای تابش چرنکوف در ناحیه اشعه ایکس ایجاد می­شود. با انتخاب مواد تابش­زای مناسب و استفاده از الکترون‌های نسبیتی حاصل از شتابگرهای الکترونی کوچک، درخشندگی تابش چرنکوف در حالت بهینه محاسبه و با درخشندگی سایر منابع تولید اشعه ایکس نرم مقایسه شده است. بر اساس این بررسی­ها، این چشمه­ی نوین اشعه ایکس نرم، به دلیل درخشندگی زیاد و تکفام بودنش می­تواند در میکروسکوپی اشعه ایکس نرم، طیف سنجی فوتوالکترون و دیگر زمینه­های تحقیقاتی مورد استفاده قرار گیرد. https://rsm.kashanu.ac.ir/article_112183_fc145ef78cb6eaf42c1bcb12aa3704f6.pdf